Personen

Nicasius De Keyser

Veel van zijn aanzien heeft ons dorp te danken aan 1 van zijn inwoners, Nicasius De Keyser, die hier op 26 augustus 1813 geboren werd.

Zijn vader was een eenvoudig landbouwer, de familie De Keyser telde geen enkel kunstenaar tussen haar leden, dus niets liet vermoeden dat deze knaap eens een beroemd schilder zou worden.

Na schooltijd liet hij de kudde van zijn vader weiden op de polderdijken. Meestal echter was zijn aandacht gevestigd op de voorbijvarende schepen, in plaats van op zijn schapen. In het zand, op bladeren of wat hem onder handen viel, schetste hij ieder schip dat de Schelde op -of afvoer.

De ouders van Nicasius merkten weldra dat hun zoon grote aanleg had tot tekenen en schilderen en gelukkig, zij moedigden deze neigingen nog aan. Het was zelfs, zegt men, dank zij een kleurendoos die vader De Keyser meebracht uit Antwerpen, dat Nicasius zijn eerste schilderproeven kon doen. Op een zeker dag zag een jong Antwerps schilder hem aan het werk. Het was Jozef Jacops die bij zijn oom, de pastoor van Zandvliet, enige dagen was komen doorbrengen. De tekeningen van de knaap moeten de schilder zeer bevallen zijn, want hij schonk hem zijn eerste studiefiguren. Weldra legde onze vlijtige boerenjongen iedere week 40 km te voet af, om zijn werk door Jozef Jacops te laten verbeteren. Daar Nicasius toch schilder wilde worden mocht hij van zijn vader en moeder bij Jacops te Antwerpen gaan wonen. Hij had het geluk kostganger te zijn van Mme. Carpentero, de weduwe van een gekend kunstenaar. Door haar aan M.J. Van Bree, bestuurder van de Academie voor Schone Kunsten te Antwerpen, te hebben voorgesteld, werd hij leerling van die instelling en bijzonder leerling van de bestuurder. De Keyser maakte snelle vorderingen. Op 15-jarige leeftijd was hij reeds zo vaardig in zijn vak, dat hij met zijn penseel genoeg verdiende om in zijn onderhoud te kunnen voorzien. In 1830, toen hij 17 jaar was, stelde hij in een salon een tafereel ten toon van de Romeinse liefdadigheid. Was het een goed werk? Waarschijnlijk niet. Hij kreeg het enkel terug... om het te vernietigen. Een weinig later mislukte Nicasius in de prijs van Rome. Hij liet zich echter niet ontmoedigen. Twee jaar later reeds was hij beroemd!

Jan Cassiers, een koopman uit Antwerpen, die veel handel dreef op Engeland, had de opdracht gekregen een tafereel te laten schilderen voor een katholieke kerk te Manchester. Hij had zich tot De Keyser gewend en hoe groot was ieders verwondering geweest in 1834, wanneer onder de naam van onze dorpsgenoot een "Kruisiging van Christus" verscheen van 30 voet lang en 20 voet hoog, die de tempel droeg van volmaakt gevormd talent. Te Manchester vond het werk geweldig veel bijval. De Keyser was ineens de schilder der toekomst. Bij de tentoonstelling van ieder nieuw doek werden de verwachtingen van zijn grootste bewonderaars nog overtroffen.

Nadat hij nog andere taferelen uit de gewijde geschiedenis had gemaald, bepaalde hij zich bij die uit de vaderlandse geschiedenis en schilderde bij voorkeur veldslagen uit de oude tijd. Men bewonderde in hem zijn gave om het slaggewoel op een indrukwekkende wijze voor te stellen, zijn grootse opvatting, zijn studie van de natuur, zijn stoute en juiste tekening en zijn krachtig koloriet.

Natuurlijk volgde men te Zandvliet met fierheid het stijgend succes van de dorpsgenoot. Vol geestdrift besloot men hem bij zijn eerstkomend bezoek, op 7 juli 1837, feestelijk te ontvangen. Bij deze ontvangst beloofde Nicasius aan onze pastoor een schilderij voor het hoofdaltaar van de kerk te schilderen. In 1840 trad hij in het huwelijk met 1 van zijn leerlingen, Maria Isabella Telghuis. Na langdurige reizen door Frankrijk, Engeland, Schotland, Duitsland en Italië gedaan te hebben, werd Nicasius De Keyser tot bestuurder van de Academie van Antwerpen benoemd. Onder zijn leiding breidde haar faam zich uit tot ver in het buitenland. Ondertussen was de "Christus in het Graf" voor onze kerk voltooid. Helaas, Zandvliet zag het doek voor de eerste maal op 4 juni 1863, bij de begrafenis van de moeder van de schilder.

Op 66-jarige ouderdom nam Nicasius ontslag als bestuurder van de Academie. Op 30 mei 1879 verloor hij zijn vrouw. Acht jaar later zou hij haar in het graf volgen.

Het nieuws van De Keysers' dood, op 16 juni 1887, werd in België, maar bijzonder te Zandvliet en te Antwerpen met droefheid vernomen. De begrafenis was plechtig. Slechts rond 13h kon de stoet uit Antwerpen naar de laatste rustplaats te Zandvliet vertrekken.

Reeds lang droeg te Antwerpen een der schone Leien: de 'De Keyserlei', zijn naam. Te Zandvliet kreeg ook het schoonste deel van de Putsestraat (Putsebaan) de naam "De Keyserstraat" (De Keyserhoeve) op 28 juli 1887.

Ondanks zijn boerenafkomst is De Keyser geen landschaps -of dierenschilder geworden. Hij maakte zich vooral beroemd met zijn historieschilderijen. Ook vele portretten, vooral van vorstelijke personen, heeft hij geschilderd. In het geheel schiep hij meer dan 300 kunstwerken, waarvan de laatste nog al in de glans, de zuiverheid en de frisheid van zijn beste werken bezitten.

De 2 doeken die hem voornamelijk beroemd maakten zijn: "De Slag der gulden Sporten" (Kortrijk) en "De Slag van Woeringen" (Palais de la Nation, Brussel).

De Nicasius De Keyserhoeve (foto rechtsboven) is door zijn dochter Maria, in een tehuis voor zwakke kinderen en vakantieoord veranderd. Verschillende kamers onder andere de keuken, de eetplaats, de slaapkamer met bed zijn er in de toestand van broeger bewaard gebleven.

In 1978 is deze hoeve spijtig genoeg gesloopt, het enige dat nog overblijft is het graf van Nicasius op de Zandvlietse begraafplaats en natuurlijk de vele schilderijen.

Bron: "Zandvliet aan de Schelde", J. Van Der Goten en Gh. Van Royen (1938)

 
 
www.zandvlietdorp.be | Contact | Sitemap