Achterstraatje

Naar boven

De naam van dit straatje zegt het eigenlijk zelf. Een klein straatje achter een grotere straat.

Waar: tussen Walenhoek en De Keyserhoeve

 Achter 't Hof

Naar boven

Op 13 september 2004 werd de buurtnaam voor deze achter het Hof van Kums gelegen zandweg geofficialiseerd. In de volkmond ook wel "De Rooie weg" geheten.

Waar: tussen Conterscherp en Antwerpsebaan

 Armenstraatje

Naar boven

De gronden aan de westzijde van dit straatje waren destijds eigendom van het zogenaamde armenbestuur, de Commissie van Openbare Onderstand. Vandaar deze naam.

Waar: tussen Putsebaan en Zandvlietse Dorpstraat

 Begijnhoeve

Naar boven

Misleidende naam, aangezien hier nooit een begijnhof is geweest. De weg groeide uit het tracé van de bedekte weg aan de voet van de hoofdwal van de Zandvlietse vesting en werd geopend op de gronden van ene Jan Gabriëls. Bij de naamgeving van deze straat wou hij zijn dochterbegijn gedenken. Deze in de volksmond ook "Kattewal" (katte = aarden opwerping waarachter het geschut was opgesteld) genoemde straat kreeg haar huidige aam op 20 november 1959.

Waar: tussen Noordland en De Keyserhoeve
Voorheen: Begijnhof(straat)

 Berendrechts-
 voetpad

Naar boven

Vroegere verbindingsweg tussen Zandvliet en Berendrecht. Door de inwoners van beide dorpen ook "Den Dobbele Kant" geheten.

Waar: tussen Zuidvest en Windmolenweg
Voorheen: Berendrechtse Voetweg

 Bergske Af

Naar boven

Op 13 september 2004 kreeg de buurtnaam voor deze hellende weg een officieel karakter. Deze helling houdt verband met de steile buitenkant van de voormalige vestinggracht.

Waar: tussen Begijnhoeve en Conterscherp
Voorheen: Bergse Voetpad

 Boeierstraat

Naar boven

Dit in de volksmond "het Spoorke van Kanes" genoemde straatje heet sinds 3 november 1980 naar een klein koopvaardijschip (zie ook Aakstraat).

Waar: tussen Heidestraat en Putsebaan
Voorheen: Putsebaan F

 Botermarkt

Naar boven

Dit nog vaak "Grote Markt" genoemde plein dankt zijn naam aan de hier in vroeger jaren gehouden boter -of zuivelmarkt. Meer info.

Waar: aan de Spaanse Molenstraat
Voorheen: Generale Mert (16e eeuw), Botermerck (1819)

 Boterstraatje

Naar boven

Dit vanuit de Walenhoek richting Botermarkt lopende steegje kreeg op 13 september 2004 officieel zijn reeds lang in gebruik zijnde naam. Het is zo genoemd omdat het uitgeeft op de botermarkt.

Waar: tussen Walenhoek en De Keyserhoeve

 Brazilianenstraat

Naar boven

Bij collegebesluit van 20 november 1959 werd de vroegere, op het afgelegen karakter van de straat wijzende naam gewijzigd in de huidige. In de loop der jaren hebben verschillende andere verhalen over het ontstaan van deze straatnaam de ronde gedaan. De ene had het over Zandvlietse bouwvakkers in Brazilië, terwijl de andere dan weer het donkere huidtype van de toenmalige, plaatselijke bevoking als reden noemde. Meer info.

Waar: tussen Putsebaan en Kalmthoutsebaan
Voorheen: Braziliëstraat

 Bremstraat

Naar boven

Genoemd naar de bezemvormige struik die hier en daar nog op het zandige gedeelte van deze streek groeit. Deze plant werd vroeger vaak (veelal in combinatie met een heg) gebruikt als fysische en psychische bescherming.

Waar: tussen Kalmthoutsebaan en Zandvlietse Dorpstraat
Voorheen: Kattenstraat (1944, deel tussen Putsebaan en Zandvlietse Dorpstraat)

 Conterscherp

Naar boven

Verbastering van het Franse contr'escarpe (contre l'escarpe = tegen de walvoet), wat verband houdt met de steile buitenhelling van de voormalige vestinggracht.

Waar: tussen Zoutedijk en De Keyserhoeve

 De Keyserhoeve

Naar boven

Genoemd naar het geboortehuis van Nicasius De Keyser (26.08.1813 - 16.06.1887), Zandvliets kuntschilder. De familie De Keyser bewoonde een hoeve net buiten de dorpskom aan de Zuidhavendijk. De bij collegebesluit van 20 november 1959 gewijzigde naam is dus eerder ongewoon daar de hoeve zich hier nooit bevonden heeft.

Waar: tussen Conterscherp en IJzerenwegstraat
Voorheen: Lange Nieuwstraat (1819), De Keyserstraat

 Derde Weg

Naar boven

Grotendeels verdwenen polderweg die zich ooit uitstrekte tot aan de Scheldedijk. Deze oude scheiweg tussen Zandvliet en Berendrecht dankte zijn naam meer dan waarschijnlijk aan het toponiem "Derde Velt" dat ontstond bij de onderverdeling van de Zandvlietse polder. Deze onderverdeling komt reeds voor op kaarten uit 1638.

Waar: tussen Zoutestraat en fietspad Zoutedijk

 De Roet

Naar boven

Deze buurtnaam voor de vroegere trambedding werd bij collegebesluit van 13 september 2004 geofficialiseerd.

Waar: tussen De Keyserhoeve en Zoutestraat

 De Vest

Naar boven

Deze nieuwe verkaveling kreeg bij collegebesluit van 20 december 2005 deze naam, diez ou kunnen wijzen op een uitloper van de Zuidvest.

Waar: aan De Keyserhoeve

 Doggenlaan

Naar boven

Achter deze straatnaam schuilt een mooi verhaal. Langs de kant van de Putsebaan stonden vroeger een 5-tal huizen, terwijl de rest braakliggende grond was. Na WO II werd er nog niet zo nauw gezin met bouwvergunningen en zo kwam het dat Anna Isabelle Orens, beter gekend als Bel den Dog, een kleine bungalow bouwde langs de kant van de Heidstraat. In deze straat kwamen nog neven en nichten van haar wonen en ook Benny van Til de Dog bouwe er een woning waar later zijn moeder kwam inwonen. Het was in deze periode dat de straatnamen werden veranderd en omdat in deze straat vooral "Doggeskes" woonden kreeg ze dus haar naam. De bijnaam "Dog" hebben ze te danken aan hun vader die goed honden kon africhten en bezig was met het kweken van een klein ras, een bastaardhond, een "dog". Top op de dag van vandaag wonen er nog steeds afstammelingen van den Dog in deze straat.

Waar: tussen Putsebaan en Heidestraat
Voorheen: Putsebaan D

 Fregatstraat

Naar boven

Vertakking van de Putsebaan die bij collegebesluit van 3 november 1980 genoemd werd naar een, over 't algemeen bekeken, schip met drie volgetuigde masten (zie ook Aakstraat).

Waar: aan de Putsebaan
Voorheen: Putsebaan B

 Gaspeldoornstraat

Naar boven

In raadszitting van 13 oktober 1975 werd de verbindingsweg tussen de Kalmthotusebaan en de Antwerpsebaan genoemd naar deze vlinderbloemige, bedoornde heester, ook wel als Franse brem gekend. De keuze voor deze naam is niet teovallig en heeft alles te maken met de vroegere situering van de Scheldeboord. Hierdoor komt de begroeiing waarnaar deze straag enoemd is enkel hier voor.

Waar: tussen Kalmthotusebaan en Antwerpsebaan

 Grote
 Stoppelbergen

Naar boven

Deze vertakking van de Antwerpsebaan die aansluit op de Scheidreef wou men ooit Zeekraalstraat noemen. Het is dankzij tussenkomst van Willem Van Alsenoy dat deze toch wel rare keuze werd vermeden. Deze weg werd genoemd naar een met helmgras begroeide verhevenheid in de bodem. De weg ligt op de vroegere stuifzandduinen.

Waar: tussen Antwerpsebaan en Scheidreef
Voorheen: Antwerpsebaan A

 Heidestraat

Naar boven

Het hier destijds gelegen zandereige hoogland was volledig met heide begroeid.

Waar: tussen Kalmthotusebaan en Brazilianenstraat

 Hollandseweg

Naar boven

Deze verbindingsweg naar Nederland kreeg bij collegebestluiv an 13 september 2004 zijn huidige naam.

Waar: tussen Antwerpsebaan en grens Nederland

 Hulkstraat

Naar boven

Dit overblijfsel van de zuidwestelijke contr'escarpe (zie Conterscherp) heet sinds 3 november 1980 Hulkstraat. Hulk staat in dit geval voor een vroeger vaak gebruikt, groot en log koopvaardijschip (zie Aakstraat).

Waar: tussen Zoutestraat en Zandvlietse Dorpstraat
Voorheen: Vestvoetpad, Zandvlietse Dorpstraat A

 IJzerenwegstraat

Naar boven

Herinnert aan de door de Duitse troepen in 1917-1918 aangelegde, strategische spoorweg die diende voor de bediening van de Zandvlietse geschutsstellingen. Het was een verlenging vanuit het fort van Stabroek van de bij het begin van de Eerste Wereldoorlog aangelegde spoorlijn Antwerpen-Essen.

Waar: tussen Zandvlietse Dorpstraat en Putsebaan
Voorheen:

 Kalmthoutsebaan

Naar boven

Vroegere verbindingsweg naar Kalmthout.

Waar: tussen Putsebaan en Scheidreef (onderbroken door A12)
Voorheen: Oude Kalmthoutsebaan

 Keyserstraatje

Naar boven

Gezien de ligging misschien moeilijk te begrijpen, maar deze straatnaam houdt net zoals de De Keyserstraat verband met Nicasius De Keyser.

Waar: tussen Putsebaan en Steenovenstraat

 Kleine
 Stoppelbergen

Naar boven

Vertakking van de Antwerpsebaan die aansluit op de Scheidreef. Genoemd naar een met helmgras begroeide verhevenheid in de bodem. De weg ligt op de vroegere stuifzandduinen.

Waar: tussen Antwerpsebaan en Scheidreef
Voorheen: Antwerpsebaan B

 Koeleweg

Naar boven

Vroegere, deels verdwenen, op het hoogland (Brabantse Wal) gelegen verbindingsweg met Ossendrecht. De huidige naam zou volgens de lokale overlevering gegeven zijn wegens de vroegere aanwezigheid van een groot wissenveld (bomen waarvan de takken gebruikt werden in de mandenmakerij) met wilgen. Onder deze wilgen zochten de mensen afkoeling bij warm weer, vandaar de naam.

Waar: aan de Antwerpsebaan
Voorheen: Hooge Weg (17de eeuw)

 Kraakstraat

Naar boven

Deze vroegere verbindingsweg naar de Molenakker werd op 3 november 1980 omgedoopt in Kraakstraat. een kraak is een groot model van koopvaardij -of oorlogsschepen, in de 16de en de 17e eeuw vooral bij Spanjaarden en Portugezen in gebruik (zie oko Aakstraat).

Waar: aan de Zandvlietse Dorpstraat
Voorheen: Zandvlietse Dorpstraat D

 Martinussteeg

Naar boven

Bij collegebesluit van 13 september 2004 zo genoemd, naar de Martinushoeve (palatselijke feestzaal-restaurant) leidend, steegje.

Waar: tussen De Keyserhoeve en Spaanse Molenstraat

 Molenakker

Naar boven

Deze oude voetweg, die vroeger hoogstwaarschijnlijk van Zandvliet naar het Monnikenhof zou gelopen hebben, kreeg zijn huidige naam bij raadszitting van 3 november 1980. Deze naam heeft alles te maken met zijn ligging tussen de velden en akkers rondom de buitenmolen (of Oostmolen). Deze weg wordt plaatselijk nog steeds "de Meulakkers" genoemd.

Waar: tussen Zandvlietse Dorpstraat en Antwerpsebaan
Voorheen: Stabroekse Voetweg, Zandvlietse Dorpstraat C

 Noordland

Naar boven

Deze straat die op 20 november 1959 haar huidige naam kreeg (na aanhechting bij de stad), werd genoemd naar de polders van het Noordland, welke trouwens reeds vernoemd werden in 1272. In de 19de eeuw was dit een lemen straat. Als je vanuit de richtng van Nederland in deze straat kwam en de zon stond erop, dan blonk ze als was ze van zilver. Dit verklaard de vroeg 19de eeuwe namen. Interessant om weten is ook dat er in de 17de eeuw door het Noordland een verbindingsweg met Ossendrecht liep, de Leege Weg geheten.

Waar: tussen De Keyserhoeve en Antwerpsebaan
Voorheen: Zilverstraatje (1819), Leemstraatje (1819), Noordland(sche)straat

 Otterstraat

Naar boven

Op 3 november 1980 genoemd naar dit in deze streek vroeger veel voorkomend zoogdier.

Waar: tussen Zandvlietse Dorpstraat en Putsebaan
Voorheen: Putsebaan E

 Papeweg

Naar boven

Oude veldweg, genoemd naar de Papebeek. Deze weg is een zijaftakking van de Hollandse weg.

Waar: aan de Hollandseweg

 Putsebaan

Naar boven

Oude verbindingsweg met Putte.

Waar: tussen IJzerenwegstraat en Scheidreef (onderbroken door A12)

 Ruige Heide

Naar boven

Bij collegebesluit van 21 februari 1995 werd de verbindingsweg tussen de Putse- en de Kalmthoutsebaan genoemd naar deze oude veldnaam, die nog steeds wordt gegeven aan een uniek stukje natuur te Zandvliet.

Waar: tussen Putsebaan en Kalmthoutsebaan

 Ruytermansweg

Naar boven

Vermoedelijk genoemd naar de toenmalige eigenaar, ene Ruyte- of Ruyterman, van de gronden waarop deze weg werd aangelegd. De straatnaam komt reeds voro op het 19de eeuwe kadasterplan van Popp.

Waar: tussen Steenovenstraat en Zandvlietse Dorpstraat

 Scheidreef

Naar boven

Deze naam wijst op de daar aanwezige rijksgrens tussen België en Nederland.

Waar: tusesn Putsebaan en Antwerpsebaan:

 Smids(e)weg

Naar boven

Deze korte dwarsweg, waar vroeger waarschijnlijk een smid gewoond heeft, moet men de dag van vandaag goed zoeken. Meestal ligt hij er overwoekers en dichtgegroeid bij.

Waar: tussen Zuidhavendijk en Zoutedijk
Voorheen: Smidsestraat

 Spaanse
 Molenstraat

Naar boven

Deze bekende Zandvlietse straat is genoemd naar de Spaanse molen die op het noordwestelijk bastion van de vesting stond. Deze windmolen werd daar gebouwd rond 1622 door Ambrosius Spinola, een Italiaans veldheer in Spaanse dienst. De molen werd afgebroken in 1927. De huidige naam werd toegewezen op 20 november 1959 (na aanhechting bij Antwerpen).

Waar: tussen De Keyserhoeve en Begijhoeve
Voorheen: Molenstraat

 Suikervoetpad

Naar boven

Dit is het verlengde van de reeds in vroeger tijden als Suikervoetpad aangeduide zandweg. Waar de naam vandaan komt is ons onbekend, al zou er misschien een verband kunnen zijn met de verdwenen Suikerstraat (Deze op 21 maart 1969 verdwenen straatnaam was genoemd naar de suikerfabriek aldaar. De weg liep ook naar deze fabriek) in Berendrecht.

Waar: tussen Zandvlietse Dorpstraat en Zandweg
Voorheen: Molenstraatje, Zandvlietse Dorpstraat B

 Varkensmarkt

Naar boven

Hier zouden vroeger varkens- of veemarkten hebben plaatsgevonden. Dit plein werd in 2008 volledig vernieuwd. Een kunstwerk "Een stevige verwantschap bij de Schelde" mét fonteinen werd door Rudi Devoght ontworpen om de 3 dorpen van het district te symboliseren.

Waar: aan de Spaanse Molenstraat
Voorheen: Verckensmerckt (1819), Varkensmerkt

 Verbrandstraatje

Naar boven

De geschiedenis van deze straat is uitermate boeiend. Ten oosten van de vroegere vesting bevond zich hier een "hof", dwz. het dorpskasteel. Dit "Huys van Plaisantie" of "heerlyck Huys" komt niet meer voor op de 17de eeuwse kaarten van de vesting en haar omgeving en alhoewel er weinig meer over bekend is, vermoedt met dat het tijdens de 80-jarige orlog vernield werd. alles ging in vlammen op, vandaar ook de naam.

Waar: an de Putsebaan
Voorheen: Putsebaan C

 Walenhoek

Naar boven

De Walenhoek, genoemd naar de legerplaats van Waalse huurlingen, omvat ook de vroegere Paardenmarkt of Peerdsmerckt. Dit was destijds de wapenplaats van het garnizoen. Vanuit de Walenhoek lopen er twee smalle steegjes naar de De Keyserhoeve, respectievelijk het Boterstraatje (west) en het Achterstraatje (oost).

Waar: tussen Zoutestraat - Zuidvest en De Keyserhoeve
Voorheen: Walenhoekstraat, deels Walenhoek A (richting Zuidvest)

 Weeltjens

Naar boven

Deze vroeger ook wel Platluis genoemde straat dankt haar naam aan de 4 wielen of welen ontstaan als gevolg van drie grotere doorbraken van de Armendijk, respectievelijk in 1682, 1690 en 1715.

Waar:
Voorheen:

 Windmolenweg

Naar boven

Deze, zo sinds 20 november 1959 genoemde, veldweg is de vroegere grensweg tussen Zandvliet en Berendrecht. Men ziet er nog steeds de Westmolen of molen van de Moer.

Waar: tussen Zoutestraat en Antwerpsebaan
Voorheen: Molenweg

 Zandvlietse
 Dorpstraat

Naar boven

Deze weg, aanvankelijk Straatse Straat geheten, werd bij collegebesluit van 7 april 1967 van Zandvlietsestraat omgedoopt in Zandvlietse Dorpstraat. Dit om verwarring te vermijden met de Zandvlietstraat op het Kiel. De benaming van Straatse Straat heeft twee mogelijke ontstaansredenen, namelijk een mogelijk vroegere bestrating dan andere straten in de buurt of een verwijzing naar de destijds bij de Tweede Weg gelegen Straatschehoef.

Waar: tussen Zoutedijk en Steenovenstraat
Voorheen: Straats(ch)e Straat, Zandvlietsestraat

 Zoutedijk

Naar boven

Bij de Zoutedijk op Zandvliets grondgebied sloot vroeger in Berendrecht de Gemeentedijk aan. Genoemd naar het toponiem "de Zouten", grens van het door het Scheldewater overstroombaar gebied.

Waar: tussen De Keyserhoeve en Derde Weg
Voorheen: Dijkstraat, Zoutendijk

 Zoutestraat

Naar boven

De huidige benaming, voorheen Zoutenstraat gespeld, dateert van 20 november 1959 en is in feite de naam, die vroeger reeds aan het weggedeelte in Berendrecht werd gegeven. De voormalige Zandvlietse Bakkerstraat (die al voorkomt in 1845 en verband kan houden met één of andere bakker die hier woonde of gronden bezat) en Zoute(n)steenweg kregen toen dezelfde naam als hun verlening op Berendrechts grondgebied. De huidige naam wijst eveneens naar het toponiem "de Zouten"

Waar: tussen De Keyserhoeve en Sint-Jan Baptiststraat
Voorheen: Zuydtweg (16e-17e eeuw), (Zandvlietse) Bakkerstraat, Zoute(n)steenweg

 Zuidhavendijk

Naar boven

Hier lag de zuidelijke dijk van de Noordlandpolder naast de oude havengeul. De haven van Zandvliet (afgesloten in 1486) lag destijds aan het einde van deze dijk.

Waar: aan de Zoutedijk
Voorheen: Noordlands(ch)edijk

 Zuidvest

Naar boven

Dit is het litteken van de voormalige vestinggracht, in 1622 aangelegd door Ambrosius Spinola.

Waar: aan De Keyserhoeve