Zandvliet werd naar alle waarschijnlijkheid gesticht door de Hertogen van Lotharingen. Ons dorp wordt voor de eerste maal in de geschiedenis vernoemd in 1094 wanneer Godfried van Bouillon, Markgraaf van Antwerpen zekere goederen in Zandvliet gelegen schonk aan het kapitel van St. Michiels. In die periode veranderd ons dorp bijna voortduren van naam: van Santfliten, Zantfliet, Zandflit, Santvliet, Zandflita tot Zandfliete. In 1133 kwam ons dorp onder de heerschappij van het kapitel van Onze Lieve Vrouwe van Middelburg, doch slechts voor twee jaar, want in 1135 hingen wij opnieuw af van de Heren van St. Michiels. Deze abdij kocht haar eerste stukken grond te Zandvliet in 1147; in 1496 bezat deze abdij reeds 10 hoeven te Zandvliet, in 1674 was gans ons dorp eigendom van de abdij van St. Michiel.

In 1254 bestond er in Zandvliet een veer, waaruit later de eerste haven groeide. Omdat deze haven, volgens de heren van St. Michiels, oorzaak was van overstromingsgevaar, werd zij in 1371 toegedijkt en in 1373 opnieuw heropend tot in 1440. Van 1440 tot 1473 was er in Zandvliet geen haven meer, doch in 1473 mochten de Zandvlietenaren opnieuw een kleine haven openen. Deze werd echter in 1486 voorgoed gesloten.

De roemrijkste bladzijde uit de geschiedenis van Zandvliet werd echter geschreven in 1329. Voor die tijd was Berendrecht gelegen tussen de Berendrechtse dijk en de blauwe hoef, nabij de Bremweide. In 1328 veegde een geweldige overstroming Berendrecht van de kaart. In 1329 of 1330 deed Zandvliet afstand van de gronden waarop het huidige Berendrecht gebouwd werd.

In 1357 werd in Zandvliet aan de gekende Kruisblok, slag geleverd tussen de Brabanders van Leuven en de Vlamingen onder leiding van Lodewijk van Male. Bij deze gelegenheid werd, waarschijnlijk voor de eerste maal in de geschiedenis, gebruik gemaakt van buskruit (meer info).

Ook tijdens het beleg van Antwerpen, in 1584, had Zandvliet veel te lijden. Ons dorp werd door de Spanjaarden bezet. In 1584 zette de hertog van Parma de Zandvlietse polders onder water. Tot in 1650 zou onze polder blank blijven staan. Dit had onder meer voor gevolg dat ons dorp vanaf 1585 tot 1594 verlaten bleef.

In 1622 begon Ambrosius Spinola de wallen rond Zandvliet te bouwen. In 1628 werden wij door de Hollanders onder het bevel van Maurits van Nassau veroverd, doch reeds het volgende jaar kwamen wij opnieuw in Spaans bezit en werd Zandvliet tot Stadt genoemd. Tot overmaat van ramp brak er, nog altijd in 1629, de pest uit. In 1705 tijdens de Spaanse sucessie oorlog hadden wij opnieuw veel te lijden. Dat jaar werd onze kerk en de wallen volledig door de Franse artillerie verwoest. In 1746 en 1747 heerste de pest opnieuw in Zandvliet. De plaag zou 3 jaar aanhouden. In die tijd werd een speciaal pestkerkhof aangelegd, op de plaats waar thans het fabriekje staat.

Ook bij de onafhankelijkheidsstrijd in 1830 moest Zandvliet zijn tol betalen. Zandvliet was door de Hollanders bezet. In 1831 deed Kapitein De Pauw de Zandvlietse polder onder water zetten. In 1832 werden de Hollanders uit Antwerpen verjaagd en tot in 1833 bleef ons dorp door de Fransen bezet.

Doch, afgezien van beide wereldoorlogen en de overstromingsramp van 1953 zou ons dorp voortaan floreren. In 1851 werd de eerste kasseiweg aangelegd, in 1860 werd een tolkantoor opgericht en in 1861 stichtten de Zusters van Barmhartigheid de meisjesschool, in 1868 werd de pomp op de markt geplaatst en in 1876 kregen wij een nieuw gemeentehuis.

In 1881 kwam de postverbinding in stand, de stoomtram begon te rijden vanaf 1896 en in 1888 kwam de telegraafdienst aan de beurt. In 1910 sloten wij aan bij het telefoonnet. In 1894 wordt voor de eerste maal in de Zandvlietse geschiedenis een muziekfestival ingericht en in 1913 werd de honderste verjaardag van de geboorte van Nicasius de Keyser luisterrijk herdacht. Het jaar daarvoor, in 1912, werden de eerste gaslantaarns in Zandvliet geplaatst.

Rond 1933 werd begonnen met het planten van Bloembollen in Zandvliet. Tijdens de tweede wereldoorlog werd de nieuwe schorre ingedijkt. Op 13 september 1952 werd de elektrische verlichting in Zandvliet ontstoken en sedert 1958 werden wij bij Antwerpen ingelijfd.

Bron: Zandvliets Verleden
Foto Spinola: Wikipedia